Strona główna Blog Zmiany w podatkach w 2026 r.: na co powinni przygotować się przedsiębiorcy?

Zmiany w podatkach w 2026 r.: na co powinni przygotować się przedsiębiorcy?

8 stycznia 2026
9 min Zgodnie z przepisami

Na jakie zmiany w podatkach w 2026 roku powinni przygotować się przedsiębiorcy? Oto przegląd najważniejszych zmian w prawie, które będą miały wpływ na rozliczenia od 2026 r. 

Od 2026 r.:

    • prawie wszystkie firmy muszą przesyłać szczegółowe dane księgowe w nowych strukturach JPK CIT i JPK PIT,
    • obowiązują niższe limity amortyzacji samochodów spalinowych,
    • wyższy limit PIT-u kasowego sprawia, że małe firmy mogą zapłacić podatek dochodowy dopiero po otrzymaniu zapłaty, co poprawi ich płynność finansową,
    • jest wyższy limit zwolnienia z VAT,
    • minimalna składka zdrowotna zostaje podwyższona, a przychody ze sprzedaży środków trwałych mogą być wyłączone z oskładkowania.

JPK CIT – nowe obowiązki raportowania dla przedsiębiorców

JPK CIT, czyli Jednolity Plik Kontrolny dla podatku dochodowego od osób prawnych, to nowy obowiązek raportowania, który od stycznia 2025 roku objął największe firmy. Natomiast w 2026 roku obowiązek ten został rozszerzony na firmy, które składają miesięczne deklaracje JPK_VAT. 

Regulacje te mają na celu zwiększenie przejrzystości danych finansowych oraz usprawnienie nadzoru podatkowego.

Firmy zobowiązane do raportowania JPK CIT będą musiały przesyłać szczegółowe dane księgowe w określonych strukturach logicznych, takich jak JPK_KR_PD (księgi rachunkowe) oraz JPK_ST_KR (środki trwałe). Raportowanie obejmie między innymi dane o kontrahentach, numery faktur w Krajowym Systemie e-Faktur, informacje o różnicach między wynikiem bilansowym a podatkowym oraz dane dotyczące środków trwałych i wartości niematerialnych.

Aby spełnić nowe wymogi, przedsiębiorcy muszą dostosować swoje systemy finansowo-księgowe, co może wymagać ich aktualizacji lub całkowitej modernizacji. 

Jak wspomnieliśmy wyżej, nowe przepisy najpierw objęły podatników o przychodach przekraczających 50 mln euro – dla nich pierwszy raport JPK CIT miał być obowiązkowy w marcu 2026 r. za rok 2025. Na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie przedłużenia terminów przesyłania ksiąg rachunkowych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych w strukturze JPK termin ten przesunięto. Zgodnie z nowymi przepisami, termin przesyłania plików JPK CIT został wydłużony do końca siódmego miesiąca po zakończeniu odpowiednio roku podatkowego albo roku obrotowego. Dla podmiotów, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, oznacza to przesunięcie terminu do 31 lipca 2026 r.

W kolejnym etapie, od 2026 r., obowiązek raportowania JPK CIT obejmie firmy składające miesięczne ewidencje JPK_VAT, a od 2027 r. pozostałych podatników CIT. 

Jak się przygotować do obowiązku JPK CIT?

Przede wszystkim, przed rozpoczęciem roku, w którym Twoją firmę obejmie obowiązek zapoznaj się z wymogami nowej sprawozdawczości JPK w podatku dochodowym. Następnie dokonaj przeglądu planu kont oraz opatrzenia kont księgowych znacznikami, bo każde konto ostatecznego zapisu powinno zostać wyposażone w odpowiedni znacznik księgowy; należy też zweryfikować, czy istniejący plan kont w firmie wymaga modyfikacji z uwagi na nowe wymogi znakowania kont.

Zweryfikuj też kalkulację podatku dochodowego CIT na potrzeby części RPD w pliku JPK_KR_PD. Należy ustalić i wyodrębnić wszelkie różnice pomiędzy wynikiem finansowym ustalonym na podstawie przepisów o rachunkowości a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych. Konta księgowe, na których owe różnice będą prezentowane, powinny zostać wyposażone w odpowiedni znacznik ze słownika PD.

Sprawdź również wymagania dotyczące prowadzenia ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obowiązujące od 2025 roku.

System ERP enova365 w obszarze finansów i księgowości posiada mechanizmy umożliwiające kompleksową obsługę obowiązku JPK CIT, takie jak możliwość:

  • dodania do kont księgowych odpowiednich znaczników księgowych, właściwych dla danego typu jednostki,
  • konfiguracji zestawienia księgowego o nazwie: Rozliczenie podatku dochodowego (na potrzebę zasilenia części RPD pliku JPK_KR_PD),
  • kontroli bieżącej czy dane księgowe, niezbędne do raportowania  (są właściwie zaopatrywane w systemie),
  • wyposażenia kartotek środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w niezbędne oznaczenia, które są wymagane w pliku JPK_ST_KR,
  • eksportu danych zawartych w pliku JPK_ST_KR do arkusza Excel, w celu weryfikacji poprawności wysyłanych danych,.
  • wygenerowania, weryfikacji oraz wysyłki do bramki Ministerstwa Finansów plików: JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR, (wg obowiązujących struktur JPK).

Niższy limit amortyzacji samochodów osobowych w 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 r. zmieniły się zasady naliczania amortyzacji dla spalinowych samochodów osobowych. Dla samochodów, których emisja CO2 jest niższa niż 50 gramów na kilometr, został utrzymany stary limit wynoszący 150.000 zł. Jednak na rynku praktycznie nie ma pojazdów, które spełniają taką wyśrubowaną normę.

Dla samochodów osobowych, których emisja CO2 jest wyższa niż 50 gramów na kilometr limit amortyzacji od 2026 roku wynosi 100.000 zł. Samochody osobowe, które zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych przed 1 stycznia 2026 roku nadal mogą korzystać ze starego limitu.

Możliwość korzystania ze starego limitu nie dotyczy pojazdów w leasingu operacyjnym. Taki pojazd znajduje się w ewidencji środków trwałych leasingodawcy. Wobec tego nawet jeśli umowa leasingu została zawarta przed 2026 rokiem, to leasingobiorca przy ustalaniu kosztów podatkowych związanych z opłatami leasingowymi musi stosować nowy, niższy limit amortyzacji.

Warto pamiętać, że dla samochodów elektrycznych w rozumieniu art. 2 pkt. 12 ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych limit amortyzacji pozostał na niezmienionym poziomie. Dotyczy to również samochodów osobowych napędzanych wodorem. Dla takich aut limit amortyzacji w 2026 roku nadal wynosi 225.000 zł.

Kasowy PIT – nowa forma rozliczenia dla małych przedsiębiorców

Od stycznia 2025 r. małe firmy zyskały możliwość skorzystania z nowatorskiego rozwiązania w zakresie podatku dochodowego – kasowego PIT-u. Ta nowa forma rozliczenia wprowadza zasadę, według której podatek dochodowy płaci się dopiero po faktycznym otrzymaniu zapłaty od kontrahenta. 

To znacząca zmiana w porównaniu do dotychczasowych zasad, które wymagały odprowadzenia podatku już w chwili sprzedaży towaru, wykonania usługi lub wystawienia faktury, niezależnie od tego, czy przedsiębiorca otrzymał należne środki.

Kasowy PIT eliminuje problem opłacania podatków od niezapłaconych faktur. Nowe rozwiązanie docenią w szczególności małe firmy, dla których każda złotówka może mieć kluczowe znaczenie dla zachowania płynności finansowej. Co więcej, przedsiębiorcy zyskują możliwość zaliczania kosztów uzyskania przychodów również dopiero po ich faktycznym opłaceniu. Dzięki temu mechanizmowi ryzyko zatorów płatniczych zostaje zminimalizowane, a rozliczenia stają się bardziej dostosowane do rzeczywistego przepływu gotówki.

Rozwiązanie to jest jednak skierowane do określonej grupy przedsiębiorców, którzy spełniają wymogi dotyczące formy prowadzonej działalności, poziomu przychodów oraz obowiązków formalnych, takich jak zgłoszenie wyboru tej metody w urzędzie skarbowym. Warto podkreślić, że decyzja o przejściu na kasowy PIT jest dobrowolna.

Co zrobić, żeby skorzystać z PIT kasowego?

Skorzystanie z kasowego PIT wymaga złożenia stosownego wniosku. Termin składania upływa 20 lutego danego roku, a w przypadku nowych firm do 20. dnia miesiąca następującego po rozpoczęciu działalności gospodarczej. Dokumenty należy złożyć właściwemu naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

Program enova365 zapewnia mechanizmy do obsługi metody kasowej. Dzięki temu istnieje możliwość prowadzenia ewidencji dokumentów rozliczanych metodą kasową PIT oraz ujmowania zapisów w dacie zapłaty, w tym zapłat częściowych. Oznacza to też możliwość dodawania kilku zapisów w Książce Przychodów i Rozchodów oraz Ewidencji Przychodów do jednego dokumentu. 

Zmiany w VAT 2026: wyższy limit zwolnienia podmiotowego

Od 1 stycznia 2026 r. limit zwolnienia podmiotowego VAT został podniesiony z 200.000 zł na 240.000 zł. Poprzednia zmiana limitu miała miejsce aż 9 lat temu. Od tego czasu inflacja spowodowała, że znacznie łatwiej było przekroczyć próg uprawniający do zwolnienia z VAT.

Co ważne, przyjęto też przepisy przejściowe, które pozwalają w 2026 roku wrócić do zwolnienia podmiotowego w przypadku tych  firm, które w 2025 roku przekroczyły limit 200.000 zł, ale nie przekroczyły kwoty 240.000 zł. W tym wypadku pomimo konieczności zarejestrowania się do VAT w 2025 roku, od 1 stycznia 2026 roku takie firmy mogą wrócić do zwolnienia z VAT.

Zmiany w składce zdrowotnej – kto na nich skorzysta?

W 2025 r. wprowadzona została pierwsza faza reformy dotyczącej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców. Jej celem było zwiększenie elastyczności rozliczeń oraz zmniejszenie obciążeń finansowych dla najmniejszych firm. 

Najważniejszą zmianą reformy jest wyłączenie z podstawy oskładkowania przychodów i kosztów związanych ze sprzedażą środków trwałych. Przedsiębiorcy będą mogli sami zdecydować, czy uwzględnienie takich przychodów i kosztów jest dla nich korzystne. To dobrowolne rozwiązanie daje większą swobodę w planowaniu finansów firmy, szczególnie w przypadku sprzedaży środków trwałych o dużej wartości.

Drugą zmianą było obniżenie minimalnej podstawy wymiaru składki płaconej przez przedsiębiorców w 2025 r. do 75% minimalnego wynagrodzenia. Jednak ten przepis przestał obowiązywać w 2026 r. W rezultacie dla roku składkowego 2026 minimalna składka zdrowotna jest obliczana od 100% wysokości minimalnego wynagrodzenia. Oznacza to powrót do zasad ustalania minimalnej składki zdrowotnej obowiązujących w 2024 r. Widać więc, że zmiany w naliczaniu składki zdrowotnej przyniosły korzyści osobom o wysokich dochodach, które sprzedają środki trwałe, dzięki możliwości optymalizacji podstawy oskładkowania.

Bądź gotowy na zmiany w podatkach w 2026 roku!

Zmiany dotyczące podatków dla przedsiębiorców mogą w znaczący wpłynąć na finanse oraz obowiązki sprawozdawcze firm. Aby przejść przez nie gładko, wybierz dla swojej firmy odpowiednie oprogramowanie do księgowości, np. moduły z obszarów finansów i księgowości enova365. 

Sprawdź, jak nasz system ERP może ułatwić pracę Twojej organizacji. Pobierz bezpłatne demo i umów się na prezentację oprogramowania z naszym doradcą!

Bibliografia:

Umów prezentację z ekspertem enova365

Wdrożenie enova365 realizujemy wspólnie z Autoryzowanym Partnerem. Cały proces dopasowujemy do skali, branży i potrzeb Twojej firmy – krok po kroku.